ISSN 2149-4983 | e-ISSN: 2149-9306
 
 
Cilt : 5 Sayı : 1 Yıl : 2019
 
Palyatif Bakım Merkezlerinde Tedavi Gören Hastalara Bakım Veren Bireylerin Bakım Yükleri ve Tükenmişlik Durumları []
. Baskıdaki Makaleler: JAREN-38247 | DOI: 10.5222/jaren.2019.38247  

Palyatif Bakım Merkezlerinde Tedavi Gören Hastalara Bakım Veren Bireylerin Bakım Yükleri ve Tükenmişlik Durumları

Memet Taşkın Egici1, Meral Kök Can2, Dilek Toprak3, Güzin Zeren Öztürk1, Elif Serap Esen1, Burcu Özen4, Nurcan Sürekci5
1Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, İstanbul
2Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
3Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Tekirdağ
4Eyüpsultan Devlet Hastanesi, Palyatif Bakım Servisi, İstanbul
5Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Palyatif Bakım Servisi, İstanbul

Amaç
Bu çalışmada halen evde bakım hizmetinden faydalanmakta iken çeşitli nedenlerle palyatif bakım merkezlerinde yatan hastalara bakım veren bireylerin bakım yükleri ve tükenmişlik durumlarının değerlendirilmesi; hastalar yanında bakım verenlerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik tıbbi-sosyal hizmet planlamalarına katkı sunulması amaçlanmıştır.
Metod
Bu çalışma XXX palyatif bakım merkezlerinde tedavi gören 129 hastaya bakım verenlerde yapıldı. Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı niteliktedir. Sosyo-demografik bilgi formu, Zarith Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği formu yüz yüze görüşme yöntemiyle doldurularak veriler elde edildi.
Bulgular
Çalışmaya katılanların 92’ si (%71,3) kadındı, çoğunluğu (%54,3) 41-64 yaş grubundaydı ve en yüksek oranda (%42,6) hastaların çocukları bakım vermekteydi. Bakım verenlerin ortalama puanları sırasıyla; Zarith Bakım Verme Yükü Ölçeği’ nden 37,71±15,44; Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt grupları olan Duygusal Tükenmişlikten 12,16±8,20, Duyarsızlaşmadan 4,19±4,25 ve Kişisel Başarıdan 19,68±5,43 puan olduğu belirlendi. Bakım verenlerin bakım yüklerinin artması ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt grupları Duygusal Tükenme (R=0,611; p=0,000) ve Duyarsızlaşma (R=0,476; p=0,000) arasında pozitif yönde, Kişisel Başarı (R=-0,232; p=0,008) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu.
Bakım verenin yükü arttıkça tükenmişlik düzeyi artmaktaydı. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, bakım hizmeti karşılığında ücret alma durumu, başka bir bakıcı ile çalışılması ve baktığı hastanın tanısı ile Zarith Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05).
Sonuç
Bakım verenlerin yükleri arttıkça tükenmişlikleri de artmaktadır. Bakım süresinin uzunluğu ve kronik hastalık varlığı tükenmişliği artırmaktadır. Sağlık çalışanları tarafından bakım verenlerin durumunun değerlendirilmesi, psikososyal olarak destek verilmesi, bakım yükünün ve tükenmişlik duygusunun azaltılması ve aynı zamanda bakım hizmetinin kalitesi açısından uygun olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, evde bakım hizmetleri, bakıcılar, tükenmişlik


Burden and Burnout of Caregivers Whose Patients Treated at the Palliative Care Center

Memet Taşkın Egici1, Meral Kök Can2, Dilek Toprak3, Güzin Zeren Öztürk1, Elif Serap Esen1, Burcu Özen4, Nurcan Sürekci5
1Department of Family Medicine, University of Health Science Şişli Hamidiye Etfal Research and Training Hospital, İstanbul, Turkey
2University of Health Science Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental and Neurological Disorders Research and Training Hospital
3Department of Family Medicine, Tekirdağ Namık Kemal University, Tekirdağ, Turkey
4Palliative Care Center, Eyüpsultan Public Hospital, İstanbul, Turkey
5Palliative Care Center, University of Health Science İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Research and Training Hospital, İstanbul, Turkey

Objective:
This study was performed to evaluate the burden and the burnout of the caregivers who take care of the patients in the palliative care centers for various reasons, while under observation of home care services; and contribute to meet the caregivers needs.

Method:
A total of 129 caregivers whose patients treated in XXX palliative care centers were enrolled in the study. The study is cross-sectional and descriptive. They were interviewed face-to-face.The socio-demographic data sheet, Zarith Burden Interview (ZBI) and Maslach Burnout Inventory (MBI) were used during the interview.
Results:
Of the 129 caregivers, 92 (71.3%) were women, 54.3% of them were at the age of 40-64; 42.6% of them were the children of the patients. The mean Zarith Burden Interview score was 37.71±15.44 and the Maslach Burnout Inventory scores of Emotional Exhaustion was 12.16±8.20, the Depersonalization score was 4.19±4.25 and the Personal Accomplishment score was 19.68±5.43, respectively. We found a positive correlation between the increasing burden of caregivers with the subgroups of Maslach Burnout Inventory Emotional Exhaustion (R=0.611;p=0.000) and the Depersonalization (R=0.476;p=0.000). There was a negative correlation with the increasing burden of caregivers and the Personal Accomplishment (R=-0.232;p=0.008).
When the Zarith Burden Interview score increased the level of Maslach Burnout Inventory was also increasing. There were no relation between age, gender, marrital status,education status of caregivers,absence of financial support, working with another caregiver and the diagnosis of the patients with Zarith Burden Interview and Maslach Burnout Inventory (p>0,05).

Conclusion:
When burden of the caregivers increase; their burnout also increases. Longer caregiving periods and having chronic disease increase burnout too. It is important to evaluate the status of caregivers, giving phychosicial support, reducing the burden and burnout by healthcare professionals. These are also important for quality of the medical care services.

Keywords: Palliative care, home care services, caregivers, burnout




Sorumlu Yazar: Memet Taşkın Egici, Türkiye


ARAÇLAR
Düzeltilmemiş Tam Metin
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
EndNote
BibTex
Medlars
Procite
Reference Manager
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder

Benzer makaleler
PubMed
Google Scholar




Journal of Academic Research in Nursing (JAREN) dergisi; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 2015 yılında Haziran ve Aralık aylarında yılda iki kez yayımlanmış olan ve 2017 yılından itibaren Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda üç kez yayınlanmaya devam eden yayınıdır. Dergi; Türkiye Atıf Dizini (Turkey Citation Index), ULAKBİM TR Dizin ve EBSCO Academic Search Complate veri tabanlarında indekslenmektedir.



 
Hızlı Arama



 
Copright © 2019 JAREN All rights reserved