ÖZ
Amaç
Psikodramanın aileleri suça bulaşan ergenlerde şiddet eğilimi ve sosyal uyum üzerine etkisini incelemektir.
Yöntem
Ön-test-son-test yarı deneysel desende gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini 12-14 yaş aralığında Halk Eğitim Merkezi’ne başvurusu olan 16 ergen oluşturdu. Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği (SUKDÖ) ve Saldırganlık Ölçeği (SÖ) veri toplama aracı olarak kullanıldı. Çalışmada 10 hafta süresince uygulanan psikodramanın ergenlerin saldırganlık ve sosyal uyum düzeylerine etkisi değerlendirildi.
Bulgular
Psikodrama çalışması sonrasında SÖ alt boyutlarından; fiziksel saldırganlık, öfke ve dolaylı saldırganlık alt boyutlarında iki grup arasında anlamlı fark olduğu görüldü. Psikodrama sonrası deney ve kontrol grubu arasında SUKDÖ’den alınan puanlar değerlendirildiğinde ileri derece anlamlı fark olduğu görüldü.
Sonuç
Ailesi suça bulaşan ergenlerde psikodramanın sosyal uyum becerilerinde artış sağladığı ve şiddet eğilimini azaltıcı etkisi olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler:
Ergenlik, şiddet eğilimi, psikodrama, sosyal uyum
Kaynaklar
1
World Health Organization (WHO). Adolescent health. Geneva: World Health Organization; [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1
2
Avcı M. Tutuklu çocuklar üzerine bir araştırma: çocukların suça yönelmesinde etkili olan toplumsal nedenler ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2008; 11(1): 49-73.
3
Gültekin Akduman G, Akduman B, Cantürk G. Investigation of the some personal and familial characteristics of juvenile delinquency. Türk Pediyatri Arşivi. 2007; 42(4): 156-61.
4
Acar G, Demir A, Görmez D, Keser İ. Aile ve çocuk suçluluğu ilişkisi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal. 2015; 1(Suppl 1): 651-6.
5
Gördeles Beşer N, Baysan Arabacı L, Uzunoğlu G. The profiles of children pushed to crime who are treated in a regional psychiatric hospital in Turkey. Anatolian Journal of Psychiatry. 2016; 17(4): 317-24.
6
Şimşek Ç, Küçük L, Yıldırım EA. Psychodrama practices in adolescents. J Acad Res Nurs. 2019; 5(3): 241-8.
7
Gökler B. Psychodrama as a method of group psychotherapy. Turkiye Klinikleri J Child Psychiatry-Special Topics. 2017; 3(2): 77-83.
8
Can S. Vallidity and reliability of the scale called “Aggression Questionnaire” in Turkish population [thesis]. İstanbul: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi; 2002.
9
Akkaya C, Sarandöl A, Esen Danacı A, Sivrioğlu EY, Kaya E, Kırlı S. Reliability and validity of the Turkish version of the social adaptation self-evaluation scale (SASS). Türk Psikiyatri Dergisi. 2018; 19(3): 292-9.
10
Mojahed A, Zaheri Y, Moqaddam MF. Effectiveness of group psychodrama on aggression and social anxiety of children with attention-deficit/hyperactivity disorder: a randomized clinical trial. The Arts in Psychotherapy. 2021; 73: 101756.
11
Sudha R. Group therapy, psychodrama, assertiveness training and counselling for bullying among middle school students in India. Iconic Research and Engineering Journals. 2019; 3(1): 206-20.
12
Ashouri M, Raudbary ESS. Assessing the effectiveness of psychodrama on decreasing aggression of children (using psychodrama instead of classical methods of punishing violent behaviors). The Journal of Criminal Law and Criminology. 2018; 6(11): 69-103.
13
Maya J, Jiménez L, Lorence B, Del Moral G, Hidalgo V. Scene-based psychodramatic family therapy with troubled adolescents and parents: a pilot study. Fam Process. 2020; 59(1): 111-26.
14
Bilge A, Keskin G. An evaluation of the effectiveness of anger management education enriched by psychodrama. J Psy Nurs. 2017; 8(2): 59-65.
15
Gezait MK, Mey CSS, Abdullah YLMN. The role of psychodrama techniques to decrease the level of school violence in the arab world. Interdisciplinary Journal of Family Studies. 2012; 17(2): 165-85.
16
Rayshan HQ, Al-Athari TAK. The influence of psychodrama technique in lessening the anger of intermediate school pupils. Mustansiriyah Journal of Arts. 2012; 36(59): 1-27.
17
Karataş Z. Psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının ergenlerin çatışma çözme becerilerine etkilerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi. 2011; 11(2): 601-14.
18
Karataş Z, Gökçakan Z. The effect of group-based psychodrama therapy on decreasing the level of aggression in adolescents. Turkish Journal of Psychiatry. 2009; 20(4): 357-66.
19
Reis D, Quayle M, Brett T, Meux C. Dramatherapy for mentally disordered offenders: changes in levels of anger. Criminal Behav Ment Health. 1998; 8(2): 139-53.
20
Amatruda M. Conflict resolution and social skill development with children. Journal of Group Psychotherapy, Psychodrama and Sociometry. 2006; 58(4): 168-81.
21
Fong J. Psychodrama as a preventative measure: teenage girls confronting violence. Journal of Group Psychotherapy, Psychodrama & Sociometry. 2006; 59(3): 99-108.
22
Wathney S. Psychodrama with delinquent adolescents. Youth Authority Quarterly. 1979; 32(4): 9-13.
23
Sung-Hee C. Psychodrama and motivation for change for domestic violence victims. Korea Open Access Journals. 2009; 12(2): 1-10.
24
Şahin Yoluk İ, Togay A, Kırlangıç Şimşek B. The effectiveness of psychodrama on social skills and life satisfaction of disadvantaged early-adolescents. 2020; 19(1): 7-19.
25
Nejad MR, Khodabakhshi KA. Effectiveness of psychodrama on increasing social skills and reducing of aggression in Afghan immigrant labor children. Journal of Pediatric Nursing (JPEN). 2019; 6(2): 60-7.
26
Li J,Wang D,Guo Z, Li K. Using psychodrama to relieve social barriers in an autistic child: a case study and literature review. International Journal of Nursing Sciences. 2015; 2(4): 402-7.
27
Bulut I. Yetiştirme yurdunda kalan kızlarla psikodrama [tez]. Ankara: Dr. Abdülkadir Özbek Psikodrama Enstitüsü; 1997.
28
Carpenter P, Sandberg S. Further psychodrama with delinquent adolescents. Adolescence. 1985; 20(79): 599-604.
29
Demirbaş P. Gençlerde sınav kaygısı üzerine psikodrama çalışmaları. Ankara: Maya Akademi; 2009. p. 17-66.
30
Altınay D. Çocuk psikodraması. İstanbul: Sistem Yayıncılık; 2011. s. 46-63.
31
Dökmen Ü. Sosyometri ve psikodrama. İstanbul: Remzi Kitabevi; 2013. s. 157-70.
32
Toscani F. Sandrama: psychodramatic sandtray with a trauma survivor. Arts in Psychotherapy. 1998; 25: 21-9.
33
Yoldaş N. Ergenlerde psikodrama tekniklerinin iletişim kurma becerilerine etkisi (kendisiyle - yakın ilişkileriyle - sosyal çevresiyle [tez]. İzmir: Dr. Abdülkadir Özbek Psikodrama Enstitüsü; 2006.
34
Gözüaçık S. Metropolde mahalle ergenleri ve onların parçalanmış aileleri [tez]. İzmir: Dr. Abdülkadir Özbek Psikodrama Enstitüsü; 2013.
35
Kranz PL, Ramirez SZ, Lund NL. The use of psychodrama action techniques in a racerelations class. College Student Journal. 2007; 41(4): 1203-8.
36
Oflaz F, Meriç M, Yuksel Ç, Ozcan CT. Psychodrama: an innovative way of improving self-awareness of nurses. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2011; 18(7): 569-75.
37
Dogan T. The effects of the psychodrama in instilling empathy and self-awareness: a pilot study. Psych J. 2018; 7(4): 227-38.
38
Özdağ Ş. Outcomes of psychodrama groups on school of nursing students’ self esteem, assertive behaviours, empathetic tendencies and empathetic skilss [thesis]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Ankara; 1999.
39
Bairn C, Allam J, Eames T, Dunford S, Hunt S. The use of psychodrama to enhance victim empathy in sex offenders: an evaluation. Journal of Sexual Aggression. 2008; 4(1): 4-14.
40
Kalkan Oğuzhanoğlu N, Osman O. The elderly, nursing homes and life voyages: a psychodrama group study. Turkish Journal of Psychiatry. 2005; 16(2): 124-32.
41
Aslan Dikme Ş. Sınav kaygısı yaşayan ergenlerle psikodrama çalışması [tez]. İstanbul: İstanbul Psikodrama Derneği; 2008.
42
Görkem A, Tüccar L. Effects of psychodrama on university student’s anxiety level. Turkish Studies. 2018; 13(4): 599-620.
43
Ulupınar S. The effect of psychodrama application on nursing students’ problem-solving skills. Anatolian Journal of Psychiatry. 2014; 15(1): 55-62.
44
Samantaray NN, Singh P, Mohapatra J, Singh AR. Application of psychodrama on conflict management and assertive training. The International Journal of Indian Psychology. 2016; 3(2): 158-64.
45
Racelyte D. Psychodrama and conflict resolution. Educational Psychology. 2006; 17: 44-9.
46
Purehsan S, Sae O. Effectiveness of cognitive-behavioral group therapy (CGBT) on reduction of social phobia. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 2010; 5: 1694-7.
47
Dogan T. The effects of psychodrama on young adults’ attachment styles. The Arts in Psychotherapy. 2010; 37(2): 112-9.
48
Akinsola FE, Udoka AP. Parental influence on social anxiety in children and adolescents: its assessment and management using psychodrama. Psychology. 2013; 4(3): 246-53.
49
Şimşek Ç, Yılmaz Yalçınkaya E, Ardıç E, Yıldırım EA. The effect of psychodrama on the empathy and social anxiety levels of adolescents. Turk J Child Adolesc Ment Health. 2020; 27(2): 96-101.
50
Üneri ÖŞ, Yıldırm EA, Tanıdır C, Aytemiz T. Using the psychodrama in adolescents with social anxiety disorder. Anatolian Journal of Psychiatry. 2016; 17(5): 347-53.
