Öz
Amaç
Bu araştırma cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerde empati ve tükenmişlik düzeylerini ve bunlar arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi.
Yöntem
Araştırma, İstanbul’da bulunan bir eğitim araştırma hastanesinin cerrahi birimlerinde Mayıs-Ekim 2021 tarihleri arasında 100 hemşire ile tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil olma kriteri cerrahi birimlerde en az 6 ay çalışmış olmaktır. Veriler kişisel bilgi formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MBI) ve Temel Empati Ölçeği (BES) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı.
Bulgular
Örneklem grubunun MBI “duygusal tükenme” düzeyi 31,44±6,00 olarak bulundu ve bu değer yüksek tükenmişlik değerini göstermektedir. Olumsuz çalışma koşulları nedeniyle sosyal yaşamları sınırlı olan katılımcıların ortalama MBI “duygusal tükenmişlik” alt ölçek puanı 32,58±5,37 idi (p<0,05). Hemşirelerin MBI “duyarsızlaşma” alt boyutu ile BES toplam puanı (r=-0,220) ve “duygusal empati” alt boyutu arasında (r=-0,244) negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi (p<0,05).
Sonuç
Hemşirelerin tükenmişlik düzeylerini etkileyen faktörler incelendiğinde; mesleki memnuniyetsizlik, kötü uyku kalitesi, yetersiz gelir, sosyal yaşamın olumsuz etkilenmesi ve hemşirelik mesleğinin toplumsal imajının olumsuz algılanması, hem tükenmişlik düzeyiyle hem de düşük empati düzeyiyle ilişkili bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Hemşire, tükenmişlik, empati
Kaynakça
Allan SM, Bealey R, Birch J, Cushing T, Parke S, Sergi G, et al. The prevalence of common and stress-related mental health disorders in healthcare workers based in pandemic-affected hospitals: a rapid systematic review and meta-analysis. Eur J Psychotraumatol. 2020; 11(1): 1810903.
Roelen CAM, van Hoffen MFA, Waage S, Schaufeli WB, Twisk JWR, Bjorvatn B, et al. Psychosocial work environment and mental health-related long-term sickness absence among nurses. Int Arch Occup Environ Health. 2018; 91(2): 195-203.
Khamisa N, Oldenburg B, Peltzer K, Ilic D. Work related stress, burnout, job satisfaction and general health of nurses. Int J Environ Res Public Health. 2015; 12(1): 652-66.
Samur M, Seren Intepeler S. Nurses’ view of their work environment, health and safety: a qualitative study. J Nurs Manag. 2019; 27(7): 1400-8.
Luan X, Wang P, Hou W, Chen L, Lou F. Job stress and burnout: a comparative study of senior and head nurses in China. Nurs Health Sci. 2017; 19(2): 163-9.
Li X, Jiang T, Sun J, Shi L, Liu J. The relationship between occupational stress, job burnout and quality of life among surgical nurses in Xinjiang, China. BMC Nurs. 2021; 20(1): 181.
Özer N. Cerrahi ve cerrahi hemşireliğinin tarihçesi, cerrahinin sınıflandırılması, cerrahi gerektiren durumlar ve hasta üzerindeki etkileri. In: Eti Aslan F, editor. Cerrahi bakım vaka analizleri ile birlikte. 2. Baskı. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2017. p. 3-30.
Bilazer F, Konca G, Uğur S, Uçak H, Erdemir F, Çıtak E. 7 gün-24 saat/hasta başında: Türkiye’de hemşirelerin çalışma koşulları. Ankara; 2008.
Maslach C, Jackson SE. The measurement of experienced burnout. J Organ Behav [Internet]. 1981; 2(2): 99-113.
Marcysiak M. Dąbrowska O, Marcysiak MB. Understanding the concept of empathy in relation to nursing. Pol Prog Heal Sci. 2014; 4(2): 76.
Hall E, Cuellar NG. Immigrant health in the United States: a trajectory toward change. Vol. 27, Journal of Transcultural Nursing. SAGE Publications Inc.; 2016. p. 611-26.
Cuff BMP, Brown SJ, Taylor L, Howat DJ. Empathy: a review of the concept. Emot Rev. 2016; 8(2): 144-53.
Picard J, Catu-Pinault A, Boujut E, Botella M, Jaury P, Zenasni F. Burnout, empathy and their relationships: a qualitative study with residents in general medicine. Psychol Health Med. 2016; 21(3): 354-61.
Wilkinson H, Whittington R, Perry L, Eames C. Examining the relationship between burnout and empathy in healthcare professionals: a systematic review. Burn Res. 2017; 6: 18-29.
Zenasni F, Boujut E, Woerner A, Sultan S. Burnout and empathy in primary care: three hypotheses. Br J Gen Pract. 2012; 62(600): 346-7.
Ergin C. Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması. In: VII Ulusal Psikoloji Kongresi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi; 1992.
Jolliffe D, Farrington DP. Development and validation of the basic empathy scale. J Adolesc. 2006; 29(4): 589-611.
Topcu Ç, Erdur-Baker Ö, Çapa Aydın Y. Temel empati ölçeği türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehb Derg. 2010; 4(34): 174-82.
Yang G, Liu J, Liu L, Wu X, Ding S, Xie J. Burnout and resilience among transplant nurses in 22 hospitals in China. Transplant Proc. 2018; 50(10): 2905-10.
Erdağı S, Özer N. Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin çalışma ortamlarının, hasta güvenliği kültürü algılarının ve tükenmişlik durumlarının incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilim Derg. 2015; 18(2): 94-106.
Akyüz İ. Hemşirelerin tükenmişlik ve depresyon düzeylerinin çalışma koşulları ve demografik özellikler açısından incelenmesi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Derg. 2015; 3(1): 21-34.
Yüksel Kaçan C, Örsal O, Köşgeroğlu N. Hemşirelerde tükenmişlik düzeyinin incelenmesi. Cumhuriyet Hemşirelik Derg. 2017; 5(2): 65-74.
Chen Z, Leng J, Pang Y, He Y, Heng F, Tang L. Demographic, occupational, and societal features associated with burnout among medical oncology staff members: cross-sectional results of a Cancer Center in Beijing, China. Psychooncology. 2019; 28(12): 2365-73.
Geuens N, Franck E, Verheyen H, De Schepper S, Roes L, Vandevijvere H, et al. Vulnerability and stressors for burnout within a population of hospital nurses: a qualitative descriptive study. Can J Nurs Res. 2021; 53(1): 16-26.
Zhang Y, Wu X, Wan X, Hayter M, Wu J, Li S, et al. Relationship between burnout and intention to leave amongst clinical nurses: The role of spiritual climate. J Nurs Manag. 2019; 27(6): 1285-93.
Dall’Ora C, Griffiths P, Ball J, Simon M, Aiken LH. Association of 12 h shifts and nurses’ job satisfaction, burnout and intention to leave: findings from a cross-sectional study of 12 European countries. BMJ Open. 2015; 5(9): e008331.
Zhang SX, Liu J, Afshar Jahanshahi A, Nawaser K, Yousefi A, Li J, et al. At the height of the storm: healthcare staff’s health conditions and job satisfaction and their associated predictors during the epidemic peak of COVID-19. Brain Behav Immun. 2020; 87: 144-6.
Stankovic M, Papp L, Ivánkovits L, Lázár G, Pető Z, Töreki A. Psychological immune competency predicts burnout syndrome among the high-risk healthcare staff: A cross-sectional study. Int Emerg Nurs. 2022; 60: 101114.
Adrienn V, Emese J, Alexandra P, Éva B. The characteristics and changes of psychological immune competence of breast cancer patients receiving hypnosis, music or special attention. Mentálhigiéné és Pszichoszomatika. 2019; 20(2): 139-58.
Silva E Silva V, Hornby L, Lotherington K, Rochon A, Regina Silva A, Pearson H, et al. Burnout, compassion fatigue and work-related stressors among organ donation and transplantation coordinators: A qualitative study. Intensive Crit Care Nurs. 2022; 68: 103125.
Darawad MW, Nawafleh H, Maharmeh M, Hamdan-Mansour AM, Azzeghaiby SN. The relationship between time pressure and burnout syndrome: a cross-sectional survey among Jordanian nurses. Health (Irvine Calif). 2015; 07(01): 14-22.
Mao P, Cai P, Luo A, Huang P, Xie W. Factors in organ donation coordinators: a cross-sectional study in China. Ann Transplant. 2018; 23: 647-53.
Özpehlivan M, Altan S. Duygusal emek ve tükenmişlik ilişkisi. Int J Manag Adm. 2019; 3(5): 80-100.
Boutou A, Pitsiou G, Sourla E, Kioumis I. Burnout syndrome among emergency medicine physicians: an update on its prevalence and risk factors. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2019; 23(20): 9058-65.
Hoogendoorn ME, Brinkman S, Spijkstra JJ, Bosman RJ, Margadant CC, Haringman J, et al. The objective nursing workload and perceived nursing workload in intensive care units: analysis of association. Int J Nurs Stud. 2021; 114: 103852.
Du J, Huang S, Lu Q, Ma L, Lai K, Li K. Influence of empathy and professional values on ethical decision-making of emergency nurses: a cross sectional study. Int Emerg Nurs. 2022; 63: 101186.
Kamas L, Preston A. Empathy, gender, and prosocial behavior. J Behav Exp Econ. 2021; 92: 101654.
Benenson JF, Gauthier E, Markovits H. Girls exhibit greater empathy than boys following a minor accident. Sci Rep. 2021; 11(1): 7965.
Dores AR, Martins H, Reis AC, Carvalho IP. Empathy and coping in allied health sciences: gender patterns. Healthcare (Basel). 2021; 9(5): 497.
Catlow R, Aikins-Snyper F, Carson M, Jaggi A, Bench S. Empathy in action in healthcare (EACH): A mixed methods study of nurses’ and therapists’ empathy. Int J Orthop Trauma Nurs. 2020; 39: 100777.
Stavropoulou A, Rovithis M, Sigala E, Pantou S, Koukouli S. Greek nurses’ perceptions on empathy and empathic care in the intensive care unit. Intensive Crit Care Nurs. 2020; 58: 102814.
